Нөхөр Мэл Гибсон олон жилийн өмнө, уран зохиолын бестселлер номоор Есүс гэдэг нэртэй хүний тухай кино хийсэн билээ. Кино нь европуудад америкүүдад бөөн юм болж, их шуугиан тарьж байсан- сэдвийг нь мөн Саус Паркын нэгэн ангид маш сайхан дэлгэн харуулсан. Ер нь юмыг хэт туйлширч хардаг хүмүүс гайхалтай: христчид мэдээж Есүсийн үхэлд еврейчүүд буруутай, еврейчүүд нь ромчууд буюу италиуд гэж, италчууд нь Ромын Пап ламыг зааж- ер нь бохирын шугамын хоолой зад үсэрсэн гэмээр гоё хэрүүл болж байсан. Надад тэр кино нь их таалагдсан. 

Гэтэл хүн гээч араатан, үржих, аз жаргалын мөрийг хөөх мэтийн энгийн...

Хэд хоногийн өмнө Хар үхэл буюу Black Death кино сонжлоо. Гол дүрд нь Бөгжний эзэн киноны Боромирын дүрд тоглодог жүжигчин Шон Бийн оролцжээ- миний бодлоор сайн, чадварлаг жүжигчин. Гэвч нөхөр Бийн байсхийж тэнэг кинонд оролцсоноор, нэрээ баастах шахсан тул, бас эргэлзэн байж үзэв. Гэвч кино эхэлсэн даруй, үйл явдал улам сонирхолтой болж, түүхэн сэдэвт үйл явдлыг харуулах авууштай хэв маяг харагдав.

Үйл явдал нь 14-р зууны Английн нутаг дэвсгэр дээр болж байх юм- хар үхэл буюу тахал Европыг зовоож байсан үе. Бас цаашид ч зовоож байсан- бүр 18-р зуун хүртэл. Тэр цагийг ертөнцийг үзэх үзэл буюу ...

Хэд хоногийн өмнө бага насныхан болоод сургуулийн дунд насныханд зориулсан онц сонирхолтой Каратэчин банди гэдэг нэртэй кану үзлээ. Харамсалтай нь уг кинонд Өвлийн өвгөн, Улаан Малгайт, далайн дээрэмчдийг оролцуулаагүй байна- кануны хувьд маш том алдагдал гэж дүгнэж байна. Гэвч уг кинонд Өвлийн өвгөний оронд Жеки Чан, Улаан малгайтын оронд Вилл Смитын бяцxан копи-паст оролцжээ. Улмаар уг кино тарган бонус хамах биш, подвалын мухарт мартагдах хувь заяатай эвлэрэх болжээ.

Үйл явдал нь хачирхалтай санагдав: Детройтын негр хүү Дундад улсын зүг ээжтэйгээ явдаг юм байх. Ямар ажлаар, ээж нь ямар мэрг...

Эртээд нэг сонин баримтат кино үзлээ. Нэр нь "Айдас ба бишрэл". Үйл явдал гэвэл нээг их сонин биш- Японд төрсөн европ аниа төрсөн нутгаа харахаар явж гэнэ.

Ирсэн даруй эмэгтэй аниа Японы цэцэглэх сакура модны анхилуун үнэр нэг л биш гэдгийг ойлгоно. Чулууны цэцэрлэг, цэцэглэх сакура, Фүжи уул бүгд хаа нэгтээ газар байдаг л байх. Япон орон юугаар баян бэ гэвэл, моралын элэгдэлд орсон донгиочуудаар дүүрэн байна гэдэг нь харагдана. Мөн Япон улсын зан заншил нь донгиочуудыг давраадгийг харуулна.

Үүнд бага зэрэг тайлбар хэрэгтэй байх: Донгиочуудын тоо ямар ч оронд илбэг байдаг. Мөн хэзээ ч тухайн ор...

Унтахын өмнө өчигдөр Эхлэл нэртэй кино үзэв.
Эхлэл нэртэй киног Кристофер Нолан гэж залуу авсан байх юм- өнгөрсөн удаа Нолан онц сайн киногоор баярлуулсан билээ. Яагаав, нөгөө резинэн чихтэй залуугийн тухай. Миний бодлоор маш сайн кино- талийгаач Хит Лэжер бараг л кино домог болж үлдсэн. Ум мани падми хум.

Бэтментэй киног бусдын юу хүсээд байгааг авч харгалзалгүй, иргэн Нолан өөрийн харж байгаагаар хийсэн юм- зөвхөн өөрийн дураар, өөрийн хүссэнээр. Улмаар мастер хүний авьяас билэг харагдаад байгаа юм- зураач хүн зургаа яаж зурах нь өөрт нь ойлгомжтой болохоор. Энэ учраас Бэтмэн нь тэр чигээрээ...

Нэг сайн кино найруулагч бий, овог нэр нь Дэнни Бойл. Дэнни бол чадварлаг зохион байгуулагч, мөн сэдвийнхээ нарийн мэдрэмжтэй.
Мань эр давгүй хэд хэдэн кино авсан, тэр дунд: "Донтолт", "Эрэг" ба "28 өдрийн дараа". Сүүлийнх нь бол миний дуртай киноны нэг- ер нь чөтгөр алагд, ингэж зураг авалт явуулж чаддаг хүн бол сайн найруулагч гэхээс өөр юу гэх бэ? Олон хүмүүс Дэнниг сайн кино авахаа больсон, гардаг нь тэнэг кино, сонирхолгүй кино гэдэг болж. Ер нь их тархмал үзэгдэл- хуучин эхнэр нөхрөө муулдаг хэдэн малнууд шиг. Хамтдаа сайхан байсан, хайр байсныг санахыг хүсдэггүй. Ер нь яах гэж тэгдэг юм...

Тоглоом бол хүн төрөлхтнийг үүссэн цагаас нь дагалдаж ирсэн, хөгжлийн маш чухал хэсэг. Зарим эрдэмтэд хүнийг тоглодог сармагчин гэж нэрлэдэг. Энэ бол нээг их муу эд биш- тоглоом гэж, сургах мөн хөгжүүлэх том үүрэг гүйцэтгэдэг. Монгол соёлд шагай гэж нэг айхтар тогоом бий- хүүхдийн гарны моторик буюу гар хурууны хөдөлгөөний эвсэл сайжруулан хөгжүүлэхээс гадна, тоолох, эвийг ойлгох, хурдан шаламгай, шийдэмгий сэтгэх чадвар хөгжүүлдэг.

Гэвч шагай тоож тоглодоггүй, эсвэл ажлын байран дээрээ шагай тоглох боломжгүй бухимдсан боловч, сониуч зангаа алдаагүй монгол иргэд юугаар өөрийгөө хөгжүүлэх бэ? К...

Номын сан ухаж байтал, Шинэ цагийн хууль зүйн түүх, мөн үүсэл гарлынх нь тухай Вольфганг Шильдын ном олдож, амтархан уншлаа. Мань нөхрийн түүхийн мэдлэг, мөн харуулж буй олон сайхан жишээ нь хүн төрөлхтний өмнөөс бахархал төрүүлмээр. Олон гоё гар, чулуун баран зургууд, мөн материалаа маш олон сонирхолтой түүхчдийн номтой холбож, архивын жагсаалт өрсөн байх юм- зураг нь үс арзаймаар, модон бар нь мэргэжлийн хувьд шүлс гоожмоор, түүхчдийн ном нь хөлс урсгамаар.

 Европын түүхийг харамсалтай нь ихэнх хүмүүс түүхийн хичээлээс л авч үлдсэн мэдлэгтэй байдаг: маш сайхан өндөр соёл боловсролтой, хүн т...

Том хотод хүн бүр өөр өөрийнхөөрөө ганцаардана. Уг киноны баатрууд багa багаар  хэлж амжаагүй хайрын үг, хуваалцаж амжаагүй сэтгэлийн дулааны тухай өгүүлэх дууны аялгуу болж хувирна. Баатруудын нэг нэгэндээ хандаж хэлэх үг нь чухал биш. Жинхэнэ хэлэх үг нь тамхины утаанд, сүрчигний үнэрт, дууны дугаарт, хамтдаа өнгөрүүлсэн хоромхон зуур өнгөрөх өчүүхэн хугацаанд бий.

Найруулагч зориудаар тэр хормуудыг нь уртасгана. Гэвч хэт их уртасгахгүй. Хайрын аялгууг өнгөөр, ноотоор нь ялган өрж эхэлнэ- эцэстээ хүн гэдэг өөрөө хүнээ хайрлан байж л хүн болдог гэсэн найруулагчийн бодлыг тодруулна.

Уг бүтээлд...

Шөнө болж байгаа юм байна- аймшгийн юм ярьж өгье. Маш богинохон л доо- гэлээ ч аймар:

Эртээ урьдын цагт Гильермо дэль Торо "Бөгжний Эзний" өмнөх түүх "Хоббит"-ыг авах гэж байв. Гэтэл MGM компани түүнийг барьж идэх гэж гэнэ. Гильермо зугтахад, оронд нь эрэлхэг залуу Дэйвид Йетс гэж тэнэг найруулагчаар зураг авалтыг нь хийх болсон гэнэ!

Аймар байна уу? Би лав айжийн, ямар тэнэг кино болох болдоо. Харри Поттерын сүүлийн ангийг үзсэн хүн байвал ойлгоно байх.
...

© जगन्नाथ